gamification

Gamification, een kans voor drukke Robin

Gamification in het onderwijs

Je kent hem of haar wel. Robin, een levendige leerling die geen twee minuten stil kan zitten, zich niet kan concentreren, maar zich wel kan verliezen urenlang in opperste concentratie in een spel? Hoe kan dat? Welke krachten maken dit mogelijk? En zijn deze krachten ook te gebruiken in het onderwijs?

Als je in het onderwijs werkt zijn kreten als ‘Spelenderwijs leren’, ‘Spelen is leren’ en ‘Samen spelen samen leren’ niet vreemd. In de onderbouw worden de principes en de krachten hiervan dan ook herkend en veelvuldig vertaald naar concrete lesactiviteiten. Gek genoeg vinden we veel minder concrete toepassingen in hogere klassen. Wat vanzelfsprekend zou kunnen zijn, wordt daar als uitzondering en bijzonder initiatief gezien. Het is lastig om precies de vinger te leggen op de oorzaak. Is het te moeilijk om de nodige elementen in je lessen in te bouwen? Is er geen tijd of zien we de noodzaak er niet van in? Feit is dat het weinig gebeurt, dat we blijkbaar de mogelijke kansen voor kinderen als Robin nog niet willen herkennen, dat we nog te weinig handvatten hebben om de elementen succesvol te integreren in de dagelijkse onderwijspraktijk.

Aandacht voor gamification groeit
Gelukkig is er wel een verandering gaande. Een mogelijke richting die leerkrachten kunnen bewandelen wordt samengevat onder de term ‘GAMIFICATION’. Er wordt momenteel veel geschreven en gepraat over gamification en de toepassingen ervan in het onderwijs. Onlangs heb ik een podcast geluisterd van Kennisnet Innovatie over het onderwerp waarin expert Tijs de Vries uitlegt wat hij onder ‘Gamification in het onderwijs’ verstaat. Om de inhoud van de discussie inzichtelijk te maken heb ik het gesprek met een tekening samengevat.

gamification onderwijs ict creatieviteit lesidee

De drie niveaus van gamification volgens Tijs de Vries:

Op niveau 1 gebruiken leerkrachten bestaande spellen tijdens hun lesactiviteiten. Denk bij de spelletjes aan individuele leerspelletjes onder andere op de computer maar ook aan bordspellen eigenlijk bedoeld voor de consumentenmarkt. De leerkracht vervult tijdens de activiteit geen speciale rol.

Op niveau 2 wordt samen werken belangrijker. De spelletjes worden vaak met de hele klas gespeeld, verschillende groepen krijgen kleine opdrachten die helpen om het gezamenlijke doel te bereiken. Een typisch voorbeeld van spellen van niveau 2 zijn role-playing games waarin iedere deelnemer een bepaald rol vervuld en waar de groep als een soort gemeenschap doelgericht moet samen werken. Leerkrachten zijn op dat niveau vaak begeleider van het proces en helpen bij de nodige reflectie.

Op niveau 3 worden de game-principes helemaal losgekoppeld van oorspronkelijke spellen. De elementen worden nu ingezet om om een rijke, motiverende, adaptieve leerervaring te creëren. Dit gebeurt vaak op schoolniveau. Onderdelen zoals online rapporten, op je eigen niveau en tempo werken en onderdeel zijn van een groter geheel, zorgen ervoor dat de de leerlingen gemotiveerd blijven, snel feedback krijgen, inzicht krijgen in hun leerproces en samen maar ook autonoom zich kunnen ontwikkelen. Dat je daarbij fouten mag maken is vanzelfsprekend.

Toepassingen in de lespraktijk
Niveau 1 en 2 van gamification is in de lespraktijk met een beetje creativiteit van de kant van de leerkracht vrij eenvoudig toepasbaar. Maar ook kleine stappen op niveau 3 zijn mogelijk: voeg een spelelement toe aan saaie of moeilijke dingen. Bedenk een beloningssysteem of maak de voortgang van de leerlingen via levels inzichtelijker. Verzin opdrachten die de leerlingen alleen maar gezamenlijk kunnen oplossen. Probeer ‘fouten maken’ van een destructief element om te buigen tot motiverende factor. Maak je gebruik van zulke elementen dat zullen je lessen voor de leerlingen al veel leuker en uitdagender zijn. Ook zorgen de onderdelen ervoor dat ze gedreven aan de slag gaan.

Tip: Betrek je leerlingen als je zelf aan de slag gaat met het integreren van spelelementen in je lespraktijken. Zij weten als geen ander wat leuk is en wat werkt!

Om het nog concreter te maken heb ik geprobeerd een mogelijke toepassing verder uit te werken. Ik neem het voorbeeld van het opruimen en het keurig bijhouden van je eigen werkplek. Om mijn voorbeeld in praktijk te brengen is er zeker nog redelijk wat werk aan de winkel. De verschillende opdrachten, het inzichtelijk maken in welk level zich een tafelgroepje of een leerling bevindt moet nog concreet worden uitgewerkt. Het is een begin.

Gamification onderwijs creativiteit lesidee ICT spel

Voor nu wens ik iedereen veel spelplezier.

Meer weten en lezen over Gamification? Mijn verzameling


0 Comments

Gamification in het onderwijs

Wat is het? Hoe werkt het? En wat kun je ermee? Een boeiend onderwerp waar ik binnenkort op terug kom.

Gamification onderwijs education

Alvast een interessante video over gamification en de toekomst ervan.





0 Comments