Bangalijsten - een leermoment

bangalijst
Een tijdje terug werd ik gevraagd of ik zin heb om af en toe voor de blog van CJG (centrum voor jeugd en gezin) Amersfoort een stukje te schrijven. Ik heb toegezegd een mijn eerste artikel over het fenomeen bangalijsten is een feit.

Bangalijsten. Oftewel een rankinglijst voor ‘sletjes’ op internet. Sta je als meisje op deze beruchte lijst, dan is je naam voor jaren besmet. Afgelopen week verspreidde zich het nieuws over bangalijsten als een lopend vuurtje via nieuwszenders, kranten, radio en social media ( RTL nieuws, Telegraaf, Volkskrant, … ) Een gewaarschuwd ouder telt voor twee? Of valt het allemaal wel mee?

Het laatst wat je wilt is dat je eigen dochter terecht komt op zo’n bangalijst. En evenmin zit je erop te wachten dat jouw kind zich schuldig maakt aan deze vreselijke plagerijen. Maar maken de media van een mug een olifant? Omdat we eigenlijk nog niet goed weten wat de effecten zijn van social media? En hoe begeleid je als ouder je kind eigenlijk in de omgang met social media?

Scholieren maken en delen lijsten
Afgelopen week rapporteerde Spitsnieuws over lijsten, zogenoemde Bangalijsten. Een lijst met de namen van tienermeisjes die volgens de makers van de lijst gemakkelijk in bed te krijgen zijn. Scholieren maken, verspreiden en delen deze lijsten via telefoon of social media. In het begin van de verspreiding werden deze bangalijsten zelfs in verband gebracht met een zelfmoord van een 13-jarig meisje. Dat werd later weer tegengesproken. Een gevalletje media-hysterie?

Deeldrift
De behoefte om te delen via social media wordt alsmaar groter en ook gemakkelijker. Zowat alles wat een jongere meemaakt of doet wordt gedeeld via Facebook, Twitter, Hyves, YouTube en nog vele andere social media. Dat mensen graag nieuws delen is natuurlijk van alle tijden. Maar de mogelijkheid dat we het eenvoudig kunnen delen via nieuwe media is nog vrij nieuw. En dat deze vorm van delen minder te controleren en beheersen valt, blijkt uit het voorbeeld van de bangalijsten.

Bangmakerij?
Als ik terugkijk op deze media-hype is voor mij opmerkelijk met welke fanatisme mensen het nieuws met de wereld delen. Wat was de reden van deze deeldrift? De ouders van meisjes waarschuwen? Tienermeisjes beschermen? Of heeft het meer te maken met de angst voor social media? Weten we er nog te weinig vanaf en laten we ons leiden door ‘bangmakerij’?

We houden van lijsten
Door de enorme aandacht van de media voor social media is het vaak lastig om de daadwerkelijke omvang van een probleem te kunnen beoordelen. Net zoals deze bangalijsten. Dat er zulke lijsten ontstaan, kan ik me voorstellen. Wij mensen houden van lijsten. Lijsten voor boodschappen, voor taken, voor liedjes en ga zo maar door. Dat is bij jongeren niet anders. Dat dit lijstje gaat over seks, dat is nog niet eens het grootste probleem. De koppeling met nieuwe media maakt het pas echt explosief.

Hoezo gezonde verstand?
Mijn conclusie is dat we met z’n allen nog te weinig ervaring hebben met social media. Het goedbedoelde advies ‘gebruik op internet je gezonde verstand’ gaat naar mijn mening dan ook niet op. Vaak overzien onze kinderen, maar ook wij volwassenen, de gevolgen van ons gedrag nog niet helemaal. Social media is allemaal nog erg nieuw. En wij gaan daar met een bijna speelse naïviteit mee om. Hoe kun je anders gefilmde driftbuien van kinderen op YouTube verklaren?



Leer van elkaar!
Kijk als ouder dan ook voortdurend met een kritische blik naar je eigen gedrag op internet. Waar ben je mee bezig? En is dat ook verstandig om te doen? Wees als ouder een voorbeeld en zoek het gesprek op met je kinderen. Vertel elkaar van jullie belevenissen op internet. Het gaat niet om het terechtwijzen, maar van het van-elkaar-leren. De snelheid en de ontelbare mogelijkheden van de nieuwe media maken dit noodzakelijk. Op die manier kunnen we ook stappen zetten om rustiger te reageren op een hype zoals de bangalijsten. En wie weet zal het advies ‘gewoon je gezonde verstand gebruiken’ uiteindelijk weer werken.